8 miliardów zł na zbędne szczepionki.
Krajowa Administracja Skarbowa (KAS) odsłania kulisy jednej z największych afer finansowych ostatnich lat. W wyniku kontroli w Ministerstwie Zdrowia, Prokuratura Okręgowa w Warszawie wszczęła śledztwo w sprawie zakupu 89 milionów dawek szczepionek. Skala niegospodarności poraża – mowa o blisko 8 miliardach złotych, które mogą zostać bezpowrotnie stracone.
Śledztwo prokuratury: Niedopełnienie obowiązków i ogromne straty.
7 stycznia 2026 roku na wniosek KAS Prokuratura Okręgowa w Warszawie formalnie wszczęła śledztwo w sprawie niedopełnienia obowiązków przez funkcjonariuszy publicznych (art. 231 § 1 kk). Postępowanie dotyczy decyzji podejmowanych przez ówczesne kierownictwo Ministerstwa Zdrowia w maju 2021 roku.
Z ustaleń audytorów wynika, że resort zdrowia dokonał zakupu kolejnych 89 milionów dawek szczepionek od koncernu Pfizer, zobowiązując budżet państwa do zapłaty blisko 8 miliardów złotych. Co najbardziej bulwersujące, w momencie podpisywania trzeciej umowy, Polska dysponowała już zapasami pozwalającymi na zaszczepienie całej populacji kraju.
Raport KAS: Nierzetelna analiza i zlekceważone terminy.
Według kontrolerów KAS, analiza zapotrzebowania na preparaty medyczne była prowadzona w sposób nierzetelny. Urzędnicy mieli zignorować kluczowe dane dotyczące nasycenia rynku oraz dynamiki programu szczepień.
„Działania te oceniamy jako skrajnie niegospodarne i działające na szkodę interesu publicznego” – czytamy w raporcie. Szczególnie obciążającym dowodem jest fakt, że Ministerstwo Zdrowia miało możliwość renegocjacji lub ograniczenia zamówienia. Zabrakło jednak refleksji – wniosek o zmniejszenie dostaw został wysłany o 11 dni za późno, co zablokowało ścieżkę polubownego rozwiązania kontraktu bez gigantycznych kar.
Wyrok w Brukseli: Polska musi zapłacić miliardy
Sprawa nabrała tempa 1 kwietnia 2026 roku, kiedy to sąd pierwszej instancji w Brukseli wydał niekorzystny dla Polski wyrok. Zgodnie z orzeczeniem, nasz kraj jest zobowiązany do:
- Zapłaty 5,6 miliarda złotych (wraz z narastającymi odsetkami) na rzecz Pfizer Inc.
- Odebrania zaległych 64 milionów dawek szczepionek, które prawdopodobnie zostaną poddane utylizacji.
Obecne kierownictwo resortu zdrowia zapowiedziało apelację, jednak eksperci ostrzegają, że szanse na całkowite uniknięcie kosztów są niewielkie. Kwota ta odpowiada rocznemu finansowaniu całego systemu ratownictwa medycznego w Polsce.
Kto usłyszy zarzuty? Nazwiska na celowniku
Choć śledztwo toczy się obecnie „w sprawie” (in rem), zawiadomienie KAS jasno wskazuje na osoby odpowiedzialne za proces decyzyjny w 2021 roku. W kręgu zainteresowania prokuratury znajdują się:
- Adam N. – ówczesny Minister Zdrowia, który sygnował kluczowe dokumenty.
- Waldemar K. – były wiceminister i pełnomocnik ds. szczepień.
- Osoby z ówczesnego ścisłego kierownictwa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów sprawujące nadzór nad zakupami strategicznymi.
Co dalej z aferą szczepionkową?
Śledczy badają obecnie przepływy dokumentacji oraz bilingi, aby ustalić, dlaczego zdecydowano się na tak ryzykowne zobowiązanie finansowe mimo jasnych sygnałów o nadpodaży szczepionek. Dla podatnika wniosek jest brutalny: miliardy złotych, zamiast na onkologię czy kardiologię, trafią na konta farmaceutycznego giganta za towar, który trafi prosto do niszczarki.
Będziemy na bieżąco informować o postępach w śledztwie oraz wynikach zapowiedzianej apelacji.
Autor: Kamil Bednarczyk
Źródło: KAS
