Rocznica wybuchu Rotundy w Warszawie.
Był mroźny czwartek, 15 lutego 1979 roku. Stolica wciąż zmagała się z „zimą stulecia”, gdy centrum miasta wstrząsnął potężny wybuch. Budynek Rotundy PKO, architektoniczna duma stolicy, w jednej sekundzie zamienił się w ruinę, grzebiąc pod gruzami dziesiątki osób. Dziś wspominamy ofiarę 49 osób, które straciły życie w tej niewyobrażalnej tragedii.
Eksplozja w samym sercu miasta
Dokładnie o godzinie 12:37, w momencie gdy w środku znajdowało się blisko 500 osób – pracowników i klientów banku – nastąpił wybuch o sile, która wyrzuciła przeszklone ściany budynku na kilkanaście metrów. Konstrukcja dachu uniosła się, po czym zapadła do środka, niszcząc wszystko, co napotkała na swojej drodze.
Skala zniszczeń była szokująca. Świadkowie wspominali o „śniegu zmieszanym z banknotami” i przerażającej ciszy, która zapadła tuż po huku, zanim rozległy się syreny karetek przebijających się przez zaspy.
Przyczyny: Zbieg nieszczęśliwych okoliczności
Choć w PRL-owskiej Polsce szybko pojawiły się teorie spiskowe o zamachu, oficjalne śledztwo wskazało na tragiczny w skutkach błąd techniczny i siłę natury:
- Pęknięta magistrala: Z powodu silnych mrozów i ruchów gruntu doszło do pęknięcia żeliwnej rury gazowej pod chodnikiem.
- Zmarzlina jako pułapka: Gruba warstwa lodu i śniegu stworzyła szczelną barierę. Gaz, zamiast ulotnić się do atmosfery, wniknął do tuneli kablowych i przedostał się prosto do podziemi Rotundy.
- Feralna iskra: Wystarczyło krótkie spięcie w instalacji elektrycznej, by nagromadzona mieszanka wybuchła.
Bilans tragedii i szybka odbudowa
Akcja ratunkowa trwała wiele dni, a warszawiacy masowo oddawali krew dla rannych. Statystyki tamtego dnia są bolesne:
| Statystyka | Liczba |
| Ofiary śmiertelne | 49 |
| Osoby rannye | 135 |
| Czas odbudowy | ok. 8 miesięcy |
Mimo ogromu strat, władze podjęły decyzję o natychmiastowej odbudowie. Nowa Rotunda, z nieco zmienionym systemem zabezpieczeń, została otwarta już w październiku 1979 roku, stając się symbolem niezłomności miasta, choć dla wielu rodzin pozostała przede wszystkim miejscem pamięci.
Dziedzictwo i pamięć
Dziś, mimo że pierwotny budynek został zastąpiony nową konstrukcją w 2019 roku, pamięć o 15 lutego pozostaje żywa. Pod tablicą upamiętniającą ofiary co roku płoną znicze – symbol solidarności z tymi, którzy tamtego mroźnego południa po prostu poszli do banku.
Autor: Kamil Bednarczyk
Zródło: Archiwum Warszawskie
Zdjęcie : Wikipedia
