Afera w programie „Czyste Powietrze”.
21 kwietnia 2026 roku przejdzie do historii jako dzień jednej z największych operacji Centralnego Biura Antykorupcyjnego w instytucjach państwowych. Na polecenie Prokuratury Europejskiej (EPPO), funkcjonariusze zabezpieczyli dokumentację w kluczowych ministerstwach i urzędach w całym kraju. Sprawa dotyczy gigantycznych nieprawidłowości w programie „Czyste Powietrze”, które mogły doprowadzić do tysięcy ludzkich tragedii i milionowych strat w budżecie unijnym.
CBA wkracza do resortów: 16 województw pod lupą.
Skala działań służb jest bezprecedensowa. W operacji wzięło udział 65 funkcjonariuszy CBA oraz przedstawiciele Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF). Przeszukania objęły nie tylko Kancelarię Prezesa Rady Ministrów, ale również:
- Ministerstwo Klimatu i Środowiska,
- Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej,
- Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW),
- Szesnaście wojewódzkich funduszy ochrony środowiska.
Zabezpieczone dowody (zarówno papierowe, jak i cyfrowe) obejmują okres od 1 czerwca 2021 roku. Śledczy sprawdzają, jak doszło do rażących zaniedbań przy wdrażaniu kolejnych etapów programu, który miał być flagowym projektem ekologicznym Polski.
Mechanizm nieprawidłowości: Kto stracił na „Czystym Powietrzu”?
Śledztwo prowadzone przez Delegaturę CBA w Łodzi koncentruje się na podejrzeniu niedopełnienia obowiązków przez funkcjonariuszy publicznych. Według wstępnych ustaleń, błędy systemowe popełnione już na etapie projektowania przepisów otworzyły furtkę dla nieuczciwych wykonawców.
Najważniejsze wątki śledztwa to:
- Luki w systemie: Wadliwe procedury pozwoliły na nielegalne pozyskiwanie dotacji przez firmy, które de facto nie realizowały prac zgodnie z normami.
- Szkody beneficjentów: Tysiące Polaków, chcących zmodernizować swoje domy, padło ofiarą oszustw lub zostało z wadliwymi instalacjami.
- Wyłudzenia środków UE: Program współfinansowany przez CINEA stał się celem zorganizowanych działań mających na celu wyprowadzenie pieniędzy z budżetu unijnego.
Program „Czyste Powietrze” zawieszony – co dalej?
Z powodu gigantycznej skali nadużyć, program „Czyste Powietrze” został czasowo zawieszony. To ogromny cios dla tempa termomodernizacji w Polsce. Fundamentem śledztwa EPPO stały się m.in. doniesienia medialne, które alarmowały o patologiach już we wstępnych fazach wdrażania reform.
Obecnie celem śledczych jest nie tylko rozliczenie urzędników odpowiedzialnych za nadzór, ale przede wszystkim ustalenie dokładnej kwoty szkody wyrządzonej interesowi publicznemu. Dla wielu beneficjentów najważniejsze pozostaje pytanie: czy i kiedy mechanizm wsparcia zostanie naprawiony i przywrócony w bezpiecznej formie?
Autor: Kamil Bednarczyk
Źródło: CBA
